Zawoja

Zawoja w Beskidach

Zawoja to największa wieś w Polsce. Położona jest u stóp Babiej Góry, największego szczytu w polskich Beskidach. Dzięki swojemu położeniu posiada bardzo dobre walory klimatyczne. W okresie międzywojennym Zawoja posiadała nawet status miejscowości klimatycznej.

Duży wpływ na klimat Zawoi ma Babiogórski Park Narodowy. Powołany został w latach 50tych do ochrony pradawnej puszczy Karpackiej. Dzięki niemu posiadamy na wyciągnięcie ręki możliwość zapoznania się z piętrowym układem roślinności. Układ taki występuje w dwóch pasmach górskich w Polsce. Od lat 70-tych Babiogórski Park Narodowy zyskał status Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery Unesco.

Babia Góra z Parkiem Narodowym należy do Beskidu Żywieckiego a ten należy do Karpat. Jedną z przyrodniczych atrakcji jest odkrywka geologiczna prezentująca flisz karpacki. Na fliszu składającym się głównie z piaskowca położony jest cały teren Zawoi. Podczas górskiej wyprawy na Babią Górę możemy oglądać wielkie piaskowcowe głazy zwane wychodniami piaskowcowymi.

Początki Zawoi sięgają połowy XVII wieku kiedy to u podnóża Babiej Góry osiedlają się pasterze wołoscy. Słowo Zawoja to w języku dacko-rumuńskim „skraj lasu na zakolem rzeki”. Językiem tym posługiwali się pasterze którzy z biegiem lat przekształcili się w górali babiogórskich. Do dnia dzisiejszego przetrwała jeszcze jedna hala wypasowa.

Ciekawostką związaną z folklorem górali Zawojskich jest to że występują tylko w Zawoi. Stało się tak dzięki ukształtowaniu terenu. Zawoja leży w dolinie między trzema pasmami górskimi. Od zachodu pasmo Jałowieckie, od wschodu pasmo Policy i na południu babiogórskie ze wspomnianą już Babią Górą. Odróżnia to Zawoję od Podhala gdzie górale podhalańscy zamieszkują kilkanaście miejscowości.

Bogatą pastersko-góralską historię Zawoi zobaczyć możemy w wielu zachowanych zabytkach rozsianych po zawojskich przysiółkach. Najbardziej znane to Skansen Budownictwa w Zawoi Markowej. Powstał w latach siedemdziesiątych XX wieku. Możemy tam zobaczyć jak dawniej mieszkali górale babiogórscy. Szczególnym zabytkiem są Piwniczki Czatożańskie. Prezentują ciekawy przykład zabudowań gospodarskich. Pełniły funkcję lodówek a także podręcznych schowków. Budowane z kamienia polnego pięknie wkomponowują się babiogórski krajobraz.

Obecnie Zawoja to dobra baza wypadowa i rejon Babiej Góry i okolicznych pasm górskich. Dzięki położeniu w centralnej części Beskidów i województwa Małopolskiego można w krótkim czasie dotrzeć do Krakowa, Wieliczki czy na Słowację.

W zimie Zawoja oferuje dwa kompleksy wyciągów narciarskich w Zawoi Policzne i Zawoi Czatoży. Infrastruktura turystyczna Zawoi, z Orlikiem, placami Zabaw oraz wieloma ścieżkami pozwala zrealizować bardzo ciekawe zielone szkoły czy wycieczki. O każdej porze roku zaproponować można ciekawe spędzenie czasu w naszej miejscowości.